قله سوار

قله سوار با ارتفاع ۲۷۲۴ متر از سطح دریا، دومین قله مرتفع شهرستان گناباد و یکی از شاخص‌ترین ارتفاعات بخش کاخک است. این قله بر روی خط‌الرأس رشته‌کوه سیاه‌کوه و در امتداد مرز استان‌های خراسان رضوی و خراسان جنوبی قرار گرفته است.

در دامنه غربی قله، تگ سوار و تگ زو به‌عنوان دو شاخه اصلی دره بزرگ کاخک جریان دارند. از دامنه شرقی نیز دره بخت‌آباد سرچشمه می‌گیرد که مهم‌ترین انشعاب دره بزرگ مرغش به شمار می‌رود. همچنین دره سیاه‌کوه بیناباج از توابع نیمبلوک قائنات، از دامنه جنوبی قله به سمت شهر خضری امتداد یافته است.

ارتفاع قله سوار نسبت به ایستگاه هواشناسی شهر گناباد ۱۶۷۴ متر بیشتر است. با توجه به اینکه در اقلیم خشک منطقه، به‌طور میانگین به ازای هر ۱۰۰۰ متر افزایش ارتفاع، حدود ۱۰ درجه سانتی‌گراد از دمای هوا کاسته می‌شود، دمای هوای قله سوار معمولاً ۱۵ تا ۲۶ درجه سانتی‌گراد خنک‌تر از شهر گناباد است.

زمین‌شناسی

تشکیلات زمین‌شناسی این بخش از ارتفاعات سیاه‌کوه عمدتاً از رسوبات شیلی و ماسه‌سنگی تشکیل شده است. در برخی نقاط، از جمله دهانه بقالی در حدفاصل تگ سوار و زو، سنگ‌های آذرین نیز مشاهده می‌شود.

کانی غالب این سنگ‌ها سیلیکات (SiO) است. سیلیکات‌ها به دلیل انحلال‌پذیری کم در آب و واکنش گرماگیر با آن، نقش مهمی در کیفیت منابع آبی منطقه دارند. به همین دلیل، آب چشمه‌ها و قنوات این بخش از ارتفاعات سیاه‌کوه، نسبت به بسیاری از مناطق اطراف سردتر، زلال‌تر و شیرین‌تر است.

یکی از نمونه‌های قابل توجه این ویژگی، قنات قصبه گناباد است؛ به‌گونه‌ای که آب شاخه شرقی این قنات که از مخروط‌افکنه کاخک تغذیه می‌شود، به‌طور محسوسی سردتر از شاخه غربی آن است که منشأ آن مخروط‌ افکنه کلات است.

در تاریخ جمعه ۱۱ خرداد ۱۴۰۳، همایشی با همکاری هیئت کوهنوردی و صعودهای ورزشی شهرستان گناباد و اداره ورزش و جوانان شهرستان گناباد بر فراز قله سوار برگزار شد. در این برنامه، گروه‌های مختلف کوهنوردی از شهرستان گناباد و شهرهای همجوار حضور داشتند و تابلوی شناسایی قله سوار بر فراز این قله نصب شد.