مهندسی منابع طبیعی گرایش مدیریت مناطق خشک و بیابانی

دانلود چارت درسی رشته مهندسی منابع طبیعی گرایش مدیریت مناطق خشک و بیابانی

دانلود سرفصل دروس رشته مهندسی منابع طبیعی گرایش مدیریت مناطق خشک و بیابانی

 

معرفی

هدف از تشکیل دوره کارشناسی مهندسی منابع طبیعی - مدیریت مناطق خشک و بیابانی، تربیت نیروی انسانی متخصص در امور مربوط به بیابان زدایی، بهره برداری اصولی از منابع موجود در شرایط خشک و بیابانی، جلوگیری از فرسایش خاک، تخریب سرزمین، بیابان زایی و مهاجرت بی رویه ساکنان مناطق خشک و نیمه خشک است. با توجه به اینکه هفتاد درصد سطح کشور ایران را مناطق خشک و نیمه خشک به خود اختصاص داده است لازم است افرادی تربیت شوند که با استفاده از دانش و تجربیات خود بتوانند از امکانات خاص این مناطق به بهترين شكل استفاده نمایند و با برنامه ریزی برای ایجاد و احیاء پوشش گیاهی مناسب در منطقه، از رشد شرایط نامناسب اکولوژیکی جلوگیری نمایند و قادر باشند، زمینه ایجاد کار و تولید را در مناطق خشک فراهم سازند. هر چند سال هاست که این رشته تحصیلی در مقطع کارشناسی‌ارشد برخی از دانشگاه های کشور تدریس می شود ولی این رشته در مقطع کارشناسی نسبتا نوپا و تازه تاسیس است. دانش آموختگان این رشته با کسب آموزش های لازم و همچنین تجربه قادر خواهند بود در ادارات منابع طبیعی شهرستان ها، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان جنگل ها مراتع و آبخیزداری، شرکت های مهندسین مشاور و سازمان های بین المللی نظیر UNDP و UNEP مشغول به فعالیت شوند.

مدیریت مناطق خشک و بیابانی

بیابانزایی ناشی از دو دسته عوامل طبیعی و انسانی میباشد لذا کنترل و مدیریت مناسب در این زمینه میتواند به توسعه و زندگی پایدار در مناطق بیابانی کمک قابل توجهی نموده و نقش مهمی در بهبود زندگی برای ساکنین مناطق بیابانی داشته باشد. در سالهای اخیر به علت فرسایش بادی و وجود ریزگردها در سطح وسیعی از کشور، اهمیت توجه به پدیده بیابانزایی و مدیریت مناطق خشک و بیابانی را دو چندان نموده است. به همین دلیل، این رشته از جایگاه ویژه ای در جهان و در میان سایر علوم برخوردار است و لذا دانشگاهها در جهت گسترش این رشته تلاش بسیاری نموده اند با توجه به این که بیش از دو سوم سطح کشور در مناطق خشک و بیابانی واقع شده است پتانسیل قابل توجهی در زمینه پرورش نیروهای فنی در زمینه مهار بیابانزایی و همزیستی با کویر وجود دارد. 

دروس تخصصی گرایش مدیریت مناطق خشک و بیابانی

خاکهای مناطق خشک و بیابانی، درختان و درختچه های مناطق خشک و بیابانی، پارکها و فضای سبز در مناطق خشک و بیابانی، فرسایش آبی و کنترل آن، ژئومورفولوژی بیابان، احیاء بیولوژیک در مناطق خشک و بیابانی، مرتعداری در مناطق خشک و بیابانی، اصول کشاورزی در مناطق خشک و بیابانی، جمع آوری و صرفه جویی آب در مناطق خشک و بیابانی، فرسایش بادی و کنترل آن، دامداری در مناطق خشک و بیابانی، بیابان شناسی ایران و جهان، انرژی های نو، شناخت قابلیت ها و محدودیت های بیابان، اصول کنترل و همزیستی با بیابان، طبقه بندی و ارزیابی بیابان.

موقعیت شغلی در ایران

در اين حوزه، نهادهايي مانند مركز تحقيقات كويري و بياباني ايران وابسته به دانشگاه تهران، مؤسسه جغرافياي دانشگاه تهران، پژوهشكده ي نفت، سازمان مديريت و برنامه ريزي و بسياري از مراكز آموزش عالي مرتبط در سراسر كشور فعال بوده و طرح هايي كه اغلب در قالب پايان نامه هاي دانشجويي مقطع كارشناسي ارشد و دكترا است، به اجرا درآورده اند. هر چند سال هاست که این رشته تحصیلی در مقطع کارشناسی‌ارشد برخی از دانشگاه های کشور تدریس می‎شود ولی این رشته در مقطع کارشناسی نسبتا نوپا و تازه تاسیس است. فارغ‌التحصیل توانمند این رشته، فرصت‌های شغلی مناسبی در نهاد های مذکور و شرکت‌های دولتی، خصوصی و نیمه‌خصوصی مرتبط با وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان توسعه و برنامه‌ریزی، اداره های منابع طبیعی(بخش بیابان)، شهرداری‌ها، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان جنگل‌ها  و مراتع، شرکت‌های مهندسی مشاوره منابع طبیعی و سازمان¬های بین المللی نظیر UNDP و UNEP دارند. 

جایگاه رشته در سند "چشم انداز ايران1404:

برنامه كلان و جامع راهبردي بخش بيابان براي يك افق 20 ساله در راستاي تحقق اهداف بلند سند "چشم انداز ايران1404" تبيين و ارايه شده است. راهبرد كلان اجرايي در بخش بیابان عبارتند از:
-    اولويت بخشي به اقدامات بازدارنده و كنترلي در فرآيند بيابان زايي و مديريت بهينه بهره برداري
-    تقويت پوشش گياهي و بهبود شرايط زيست محيطي در مناطق بياباني
-    پهنه بندي، نظارت، پايش و ارزيابي بيابا نزايي
-    استفاده از ظرفيت ها و مزيت هاي نسبي مناطق بياباني به منظور بهبود معيشت جوامع محلي متاثر از خشكسالي و تخريب سرزمين
-    آموزش و ارتقاء آگاهي عمومي و جلب مشاركت مردمي و حمايت كليه ذيفعان
-    تقويت ساختار سازماني صف و ستاد و سازما ن هاي مردم نهاد در اجراي مأموريت ها

پایگاه اطلاع رسانی مقام معظم رهبری پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری پایگاه اطلاع رسانی دولت پایگاه اطلاع رسانی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری پایگاه اطلاع رسانی سازمان سنجش و آموزش کشور